اديان و مذاهب را در هم پيچيد ، و درود و سلام فراوان بر خاندان و اصحاب آن حضرت كه با رغبت به راه پروردگار خويش رفتند . اما بعد به راستى فتنه‌هاى دنيا دامنه‌ها و صورتهاى بسيار دارد ، و اطراف و اكناف آن گسترده است ، ولى فتنه و گرفتارى مال بيشتر و بزرگتر است . بزرگ‌ترين فتنه اين است كه هيچ كس از مال بىنياز نيست و آنگاه كه مال به دست آورد از آن در امان نيست ، و اگر مال نداشته باشد دچار فقرى است كه ممكن است به كفر بيانجامد ، و اگر مال بدست بياورد موجب طغيانى مىشود كه فرجام كارش ضرر و زيان است . خلاصه مال هم فايده دارد و هم ضرر . فوايدش رهايى بخش و آفات و ضررهايش هلاك كننده است ، و تشخيص خير و شرّ دنيا از مشكلاتى است كه فقط در قدرت و توان كسانى است كه در دين بصيرت دارند و آنها علماى راسخ در دين‌اند نه فريب خوردگان و آنان كه به ياد دنيايند . شرح فوايد و آفات مال بتنهايى مهم است ، زيرا آنچه در كتاب نكوهش دنيا نقل كرديم نظر ويژه‌اى به مال نبوده بلكه عموما در مورد نكوهش دنيا بوده است ، چرا كه دنيا شامل تمام بهره‌هاى دنيوى مىشود و مال يكى از اجزاى دنياست ، و مقام يكى است و پيروى از شكمبارگى و شهوت همخوابگى جزء ديگرى است و انتقام‌جويى به حكم حسد و خشم يكى از آنها ، و تكبر و برترىجويى يكى ديگر از آنهاست و اجزاى دنيا بسيار است و همهء آنها در بهره‌هاى دنيوى انسان جمع است . ما اكنون در اين كتاب تنها به بحث دربارهء مال توجّه داريم ، چرا كه در مال آفتها و گرفتاريهايى است و اگر انسان مال نداشته باشد فقير و اگر داشته باشد غنى است ، و دو حالتى است كه با آن امتحان صورت مىگيرد . آنگاه براى كسى كه مال ندارد دو حالت است : حالت قناعت و حرص كه يكى نكوهيده و ديگرى ستوده است . حريص نيز دو حالت دارد : يكى طمع كردن به مال مردم يا همّت گماشتن به حرفه و صنعت با نوميدى از مردم ، و طمع بدترين آن دو حالت است . براى شخص ثروتمند نيز دو حالت است :